Afrika kıtasının en büyük tatlı su havzası olan Victoria Gölü’nde balıkçılık gelirlerini artırma amacıyla göle salınan dev Nil levreği, biyolojik çeşitlilik açısından tarihin en büyük kayıplarından birine sebep oldu. Yırtıcı türün göl ekosistemine dahil edilmesi, yerel balık popülasyonunu sıfırlarken kıyı bölgelerinde de geniş çaplı bir orman tahribatı sürecini başlattı.
TİCARİ KAZANÇ AMACIYLA GÖLE BIRAKILDI
1950’li yıllarda sömürge yönetimi ve balıkçılık uzmanları, yerli türlerin küçük boyutları nedeniyle av verimini yetersiz bulup devasa boyutlara ulaşabilen Nil levreğini Victoria Gölü’ne getirdi. 2 metreye kadar uzayabilen ve 200 kilogram ağırlığa ulaşabilen bu yırtıcı balığın sayısı, doğal avcısının bulunmadığı göl ortamında hızla arttı. Ancak beklenen ekonomik büyüme, bölgenin biyolojik dengesinin bozulması pahasına gerçekleşti.
200’DEN FAZLA ENDEMİK TÜRÜN NESLİ TÜKENDİ
Nil levreğinin doymak bilmeyen avlanma kapasitesi, gölde milyonlarca yıldır var olan yerel çiklit türlerini doğrudan tehdit etti. Besin zincirinin en üst kısmına yerleşen bu yırtıcı balık, yalnızca Victoria Gölü’ne özgü 200’den fazla endemik balık türünü avlayarak bu türlerin tamamen yok olmasına neden oldu. Su tabanındaki yosun ve organik atıkları temizleyen türlerin kaybolmasıyla göl suyu oksijensizleşti ve bulanıklık artarak su altındaki dengeyi tamamen bozdu.
Yıkım sadece suyun altında kalmadı. Nil levreğinin yüksek yağ içeren et yapısı, geleneksel güneşte kurutma yöntemleriyle işlenemediği için avlanan balıkların fırınlanarak veya tütsülenerek hazırlanması zorunlu hale geldi. Balıkları işlemek isteyen kıyı halkı, gerekli yakacak odunu sağlamak amacıyla göl çevresindeki doğal ormanları hızla kesip ateşe verdi. Kıyıdaki ağaç örtüsünün kaybıyla yaşanan toprak erozyonu, tonlarca çamurun göle dolmasına ve havzanın karadan da zarar görmesine yol açtı.
